Карта цвіцення меданосаў

Як разлічаны тэрміны

Расліна зацвітае, калі вясной набіраецца пэўная сума цяпла — градуса-дні вышэй за +5 °C ад пачатку сезона: з 1 сакавіка ў паўночным паўшар'і і з 1 верасня ў паўднёвым. Таму ў Брэсце ліпа цвіце на два тыдні раней, чым пад Петразаводскам, а ў цёплую вясну ўсё зрушваецца раней.

Парог для кожнага меданоса вылічаны па назіраннях «цвіце» ў iNaturalist па ўсім свеце: для кожнага назірання палічана сума цяпла ў той жа кропцы ў той жа год. Потым для кожнага квадрата карты (каля 55 × 40 км) узятыя сутачныя тэмпературы NASA POWER за 2010–2025 гады і знойдзены сярэднія даты.

Пасяўныя культуры, а таксама расліны, што цвітуць да пачатку сезона ці восенню (ляшчына, вярба, міндаль, зімовыя эўкаліпты, плюшч), лічацца па літаратурных тэрмінах для вядомага месца, зрушаных на розніцу клімату.

Дзе меданос расце, карта вызначае па знаходках раслін у GBIF. Калі раён добра вывучаны, а віду там не знаходзілі, меданос не паказваецца. Калі даных мала, але від знаходзілі паблізу, ён паказаны бляклей, з пазнакай «магчыма».

У тропіках цяпла хапае круглы год, і тэрміны задае сезон дажджоў. Па сутачных ападках NASA POWER для кожнага квадрата знойдзены пачатак і канец дажджоў, а ў кожнага трапічнага меданоса сваё правіла: кава зацвітае праз тыдзень-два пасля першых ліўняў, манга і глірыцыдыя — у сухі сезон пасля канца дажджоў, какос і лантана цвітуць круглы год. Дзе назіранняў «цвіце» ў тропіках дастаткова, акно падабрана па іх.

Чаго карта не ведае

• Надвор'е канкрэтнага года. Тэрміны — сярэднія за 16 гадоў; у халодную ці гарачую вясну адхіленне даходзіць да 1–2 тыдняў.
• Вашы палі. Дзе пасеяны рапс, грэчка ці бавоўнік, вырашаюць гаспадаркі, а не клімат.
• Нектаравылучэнне. Ліпа і эўкаліпты цвітуць амаль кожны год, а мёд даюць не заўсёды — гэта залежыць ад надвор'я.
• Тропікі разлічаны грубей: вокны там шырэйшыя, а дзе дажджоў амаль няма ці яны ідуць круглы год (пустыні, экватарыяльныя лясы), цвіценне паказана як «круглы год» або не паказана. У гарах тэрміны залежаць ад вышыні, а квадрат карты яе ўсярэдняе.

Сачыць за сапраўдным узяткам на сваёй пасецы дапамагаюць вагі пад вуллем: па сутачнай прыбаўцы відаць, што меданос сапраўды «пайшоў».

Крыніцы: назіранні iNaturalist; тэмпературы і ападкі NASA POWER (MERRA-2); знаходкі раслін GBIF.org; суша — Natural Earth; меданоснасць — М. М. Глухаў, F. C. Pellett і інш.; падкладка — © удзельнікі OpenStreetMap.