Mapa kwitnienia roślin miododajnych

Jak obliczono terminy

Roślina zakwita, gdy wiosną zgromadzi się określona suma ciepła — stopniodni powyżej +5 °C od początku sezonu: od 1 marca na półkuli północnej i od 1 września na południowej. Dlatego w Brześciu lipa kwitnie dwa tygodnie wcześniej niż pod Pietrozawodskiem, a w ciepłą wiosnę wszystko przesuwa się na wcześniej.

Próg dla każdej rośliny miododajnej wyznaczono na podstawie obserwacji „kwitnie” w iNaturalist z całego świata: dla każdej obserwacji obliczono sumę ciepła w tym samym punkcie i w tym samym roku. Następnie dla każdego kwadratu mapy (ok. 55 × 40 km) wzięto dobowe temperatury NASA POWER z lat 2010–2025 i wyznaczono średnie daty.

Rośliny uprawne, a także rośliny kwitnące przed początkiem sezonu lub jesienią (leszczyna, wierzba, migdałowiec, zimowe eukaliptusy, bluszcz), liczone są według terminów z literatury dla znanego miejsca, przesuniętych o różnicę klimatu.

Gdzie roślina miododajna rośnie, mapa ustala na podstawie stwierdzeń roślin w GBIF. Jeśli obszar jest dobrze zbadany, a gatunku tam nie znaleziono, roślina nie jest pokazywana. Jeśli danych jest mało, ale gatunek znaleziono w pobliżu, jest pokazany bladziej, z dopiskiem „prawdopodobnie”.

W tropikach ciepła wystarcza przez cały rok, a terminy wyznacza pora deszczowa. Na podstawie dobowych opadów NASA POWER dla każdego kwadratu ustalono początek i koniec deszczów, a każda tropikalna roślina miododajna ma własną regułę: kawa zakwita tydzień–dwa po pierwszych ulewach, mango i glirycydia — w porze suchej po końcu deszczów, kokos i lantana kwitną przez cały rok. Tam, gdzie obserwacji „kwitnie” w tropikach jest wystarczająco dużo, okno dobrano na ich podstawie.

Czego mapa nie wie

• Pogody w konkretnym roku. Terminy są średnimi z 16 lat; w chłodną lub upalną wiosnę odchylenie sięga 1–2 tygodni.
• Twoich pól. Gdzie wysiano rzepak, grykę czy bawełnę, decydują gospodarstwa, a nie klimat.
• Nektarowania. Lipa i eukaliptusy kwitną prawie co roku, ale miód dają nie zawsze — zależy to od pogody.
• Tropiki są obliczone mniej dokładnie: okna są tam szersze, a tam, gdzie deszczów prawie nie ma lub padają przez cały rok (pustynie, lasy równikowe), kwitnienie jest pokazane jako „cały rok” albo nie jest pokazane. W górach terminy zależą od wysokości, a kwadrat mapy ją uśrednia.

Śledzić prawdziwy pożytek na własnej pasiece pomaga waga pod ulem: po dobowym przyroście widać, że roślina miododajna rzeczywiście „ruszyła”.

Źródła: obserwacje iNaturalist; temperatury i opady NASA POWER (MERRA-2); stwierdzenia roślin GBIF.org; ląd — Natural Earth; miododajność — M. M. Głuchow, F. C. Pellett i in.; podkład — © współtwórcy OpenStreetMap.